DİYET ZAMANI

KAN GRUBUNA GORE ZAYIFLAMA

Peter J. D Adamo, kan gruplarının ortaya çıkmasında temel etkenin tüketilen gıdalar olduğunu öne sürerek fazla kilolardan kurtulmak amacıyla kan grubuna göre diyet öneriyor.
D Adamo Türkiye de de piyasaya çıkan "Kan Grubunuza Göre Diyet" adlı kitabında kan gruplarının özellikleri ve diyet tarifelerini şöyle sıralıyor:

- O grubu: Etobur olma özelliği taşıyor. Bu kan grubunu taşıyan insanlar diyetlerinde önceleri baklagil, fasulye, ekmek ve tahıl tüketimini sınırlayarak kilo kaybediyor. Etkin bir kilo kontrolü için daha yağsız yiyeceklerin tercih edilmesi ve porsiyon miktarlarının azaltılması gerekiyor.

- A grubu: Sabit beslenme ve çevre koşullarına kolaylıkla uyum sağlama özelliğine de sahip bulunan A grubu taşıyıcıları, zengin çeşitlilikte düşük yağlı gıdalarla sebze ve hububat dengesini sağlamalı. Bu grubun kilo vermesini destekleyen gıdalar arasında soya ürünleri ve sebze bulunuyor.

- B grubu: Bu grup taşıyıcıları için kilo almayı sağlayan en önemli etkenler arasında mısır, ekmek, buğday, mercimek, fıstık ve susam tohumları geliyor. B grubu için kilo vermeyi destekleyen gıdalar da yeşil sebzeler, kırmızı et, yumurta ve düşük yağlı süt ürünleri.

- AB grubu: Bu gruptaki insanların kilo almasını teşvik eden gıdalar arasında et, fasulye, çekirdek, mısır, esmer buğday geliyor. Deniz ürünleri, süt ve süt ürünleri, baklagiller, sebzeler ve meyvalar ise kilo kaybını sağlıyor.

Seks... Şefkati, tutkuyu, uyumu, düşü, yaşamı, paylaşımı, sağlığı içinde barındıran, hem fiziksel hem de ruhsal ihtiyaç; hayatımızın bir parçası.

 Yemek yemek, su içmek kadar doğal ve bir o kadar da kuvvetli bir istek. Doğanın oluşumuyla birlikte ortaya çık; bu içgüdüye, din, kültür, ırk farkı ve bunlara bağlı olarak büyüyen tabulara rağmen çoğu kez engel konulamamıştır. İnsan doğasına aykırı bir şekilde bastırılmaya çalışıldığında ise psikolojik ya da fiziksel rahatsızlıklar ortaya çıkmıştır.

Seks, sadece bir zevk kaynağı değildir. Mutlu bir cinsel ilişki yaşamımıza renk getirmekle kalmaz, yaşanan ilişkileri düzenler, sayesinde salgılanan östrojen ve endorfin hormonuyla hayatımıza mutluluk verir.

Ancak hepsinden önemlisi iyi yaşanan cinsel ilişki sağlıklı yaşamı da beraberinde getirir. Kimi zaman ağır sporlar kadar enerji harcatır. Düzenli bir cinsel hayatla yakılan kalori miktarı artar. Cinsel aktivite sırasında vücuttaki bütün kaslar çalışır ve beynimizde yüksek miktarlarda glikoz tüketilir.

Hafif bir yürüyüşte dakikada 3 kalori

Tempolu olmayan bir koşuda dakikada 5 kalori Daha aktif sporlarda dakikada 9-10 kalori
Cinsel aktiviteler sırasında dakikada 8-10 kalori harcanır.
Mutlu bir ilişkinin, sağlıklı bir vücudun, zevkli bir yaşamın ön koşulu olan seks, hormonları harekete geçiriyor ve sihirli değişimler sağlıyor

Seksi hormonlar...

Östrojen hormonu; en temel tanımlamayla, kadını cinsel ilişkiye hazırlayan hormondur. Vajinayı nemli ve kaygan hale getirir. Östrojen salgılandığında, kadının cinsel organındaki damarlara kan pompalanır, bu da uyarılmayı ve zevk almayı sağlar. Testosteron hormonu; cinsel isteği arttıran hormondur. Uzmanlar bu hormonun salgılanmasının pek çok dış etkene bağlı olabileceğini söylüyor. Fiziksel döngü içerisinde, kadınların yumurtlama döneminde artış gösteren testosteron, psikolojik nedenlerle azalabilir. Mutluluklar ya da gün içinde yaşanan sıkıntılar, eşlerin birbirlerine davranışları, bulunulan ortamlar cinsel isteği belirleyen etkenlerdendir.

Endorfin hormonu; beyin dokularında bulunan ve ağrı kesici özelliği olan bir hormondur. Beyindeki mutluluk ve haz merkezlerini harekete geçirdiği için halk arasında 'mutluluk hormonu' olarak da bilinir. Üzüntüde, sevinçte ya da fiziksel bir zorlamada da salgılanan endorfinin en yoğun salgılandığı aktivite cinsel ilişkidir. Uzmanların söylediği diğer bir özelliği de endorfinin iştah kestiğidir.

Serotonin hormonu; endorfin hormonunun ortaklarından biridir. Endor¬fin verdiği mutlulukla coşku yaratırken, serotonin rahatlık ve huzur verir. Serotonin eksikliği asabiyet, huzursuzluk ve strese neden olur.

İtalyan profesör Bruno Fabbri, 'Seks bir spordur' adlı kitabında seks yap¬manın zayıflattığını söylüyor. Prof. Fabbri'nin yaptığı araştırmalara göre;

18 dakika aralıksız yapılan seks büyük bir dilim çikolatalı pastayı yakar.
Bir pizzanın yarı kalorisini yakmak için 26 dakika aralıksız seks yapmak gerekir.
Bir cheeseburgerden aldığınız kaloriyi 53 dakikalık Fransız öpücüğüyle yok edebilirsiniz.
Partnerini soyan bir kişi, soyarken tek elini kullanırsa 2 katı daha fazla kalori yakar.
Soyma işlemi 'dişlerle' yapılırsa 87 kalori harcanır.
Seviştikten sonra yatakta geçirilen rahatlama süresinde dahi kalori harcamaya devam edilir.

Kadına özgü bir estetik problem olan selülitin en büyük nedenlerden biri hormon ve kalıtımsa, üçüncü neden yanlış beslenme ve fazla kilolardır.

 "Fazla kiloyu vermeden selülitle savaşmak boş bir çabadır" diyen Dr. Muzaffer Kuşhan, beslenme yanlışlarıyla tırmanışa geçen selülitle mücadelenin yollarını gösterdi.

♦ Günde en az 1.5-2 litre sıvı alınmalıdır. En sağlıklı içecekler; su, soda, ıhlamur, ada çayı, sarı çay gibi doğal ot çayları, sıkma taze meyve suları, sıkma taze sebze sulan, ayran.
♦ Şişede, kumda satılan kola ve meyve suyu gibi konseıve edilmiş içecekler, siyah çay, kahve çok az içilmelidir. En iyisi içmemek.
♦ Turşu suyu, sirke, şalgam suyu gibi tuzlu içecekler (tuzlu ayran dahil) asla içilmemelidir.
♦ Hamur işi tatlılar, tuzlular, çikolata, gofret, kakaolu fındıklı tatlılar, bisküviler yenmemeli. Tatlı ihtiyacı az miktarda dondurma veya sütlü tatlılarla giderilmeli.
♦ Yağlı etler, yağlı tuzlu şarküteri (sucuk, pastırma, jambon, sosis vs.) kebaplar, turşular yenmemeli.
♦ Konserve edilmiş ve salamura yapılmış yiyeceklerden uzak durmalı.
♦ Yağ tüketimi azaltılmalı yani günde 60 gramdan fazla yağ alınmamalı ve bitkisel sıvı yağlar tercih edilmelidir.
♦ Beslenme şekli olarak lakto-vejetaryen beslenme felsefesi benimsenmelidir.
♦ Protein kaynağı olarak, süt, yoğun, peynir fazla alınmamak şartıyla yumurta yenmeli.
♦ Et olarak daha ziyade yağsız tavuk-hindi, balık ve deniz ürünleri tercih edilmeli.
♦ Her yemekten önce çok az yağlı dolu dolu her çeşit salata tercih edilmeli.
♦ Etlerin yanında haşlanmış sebze, ayrıca haftada 5 gün sebze ağırlıklı beslenmeli. Sebzeler, az etli, tavuklu pişirilebilir ve az sıvı yağ konulabilir.

Sürekli diyette olan peynir tutkunları için, 'bir kibrit kutusu kadar' sözü bir kabusun da başlangıcıdır adeta… 'Kibrit kutusu' etrafında hayatı sürdürmek mayın tarlasında sınırı geçmeye benzer artık. Gerilim had safhadadır. Kimi zaman mayınlara basmadan aşılır sınırlar. Oysa dönüşü, mayın yüklüdür sınırın. Zira, aşılmış her kibrit kutusu daha da küçülmüş kibrit kutularını beraberinde getirir; yağlısı, tuzlusu, bol kalorilisiyle, 'küçülmeyi' biraz da hak etmiştir peynir…

Evet, diyet listelerinin baş köşesine oturan peynir hayatımızın önemli bir parçası… Öyle ki, sabah güne uyanırken başlar peynirle kucaklaşmamız… Buzdolabından ilk çıkarılan da kahvaltı sofrasının vazgeçilmezi de simit, zeytin, domates ya da rakının ekürisi de odur. Böreklerin harcı, makarnanın tadı, fakirin katığı, zenginin her gün bir yenisini keşfettiği aperitifidir. Burnunu sokmadığı hiçbir sofra yok desek yeridir. Pastaya da katılır, bebek mamasına da…
İnek sütünden yapılan peynirin müptelaları ayrıdır, koyun ya da keçi sütünden yapılanlarınki ayrı...

Otlusundan kızartılmışına, çökeleğinden küflüsüne kadar, kokusu, yumuşaklığı ve sertliği, hatta rengiyle bile her zevke, her keseye hitap edebilir peynir. Söz sanatlarına da katkısı olmuş, 'peynir gemisi'nin lafla mı işle mi daha iyi yürüyeceği şeklindeki tartışmaların odağına oturmuştur.

Peynir, artık kahvaltılık bir malzeme olmaktan çıkıp, ana yemeklere girdi, şarabın tamamlayıcısı oldu. Evde yiyecek bir şey bulamadığımız zamanlarda yaptığımız makarnayı peynirle çeşnilendirdik ya da karnabaharla fırına verdik. Yani peynir, artık tüm öğünlerin ve özellikle diyetlerin ayrılmaz bir parçası oldu… Kısacası bazı tutkunları için aşkın, bazıları içinse bağımlılığın öteki adıdır peynir.

AMA HANGİSİ?

Peynirin içindeki kalori ve yağ oranları, öyle 'aş'a 'katık' edilecek cinsten değil… 'Bir kibrit kutusu' ölçüsü hayati önemi taşıyor bu nedenle. Hangi peyniri ne miktarda tükettiğimiz çok önemli.

Peynirlerin besin değerlerine göz atıp, 'kibrit kutusu' sınırının ne olduğunu görelim istedik. 30 gram, yani yaklaşık 'bir kibrit kutusu' peynir neleri içeriyor. 

Dr. Muzaffer Kuşhan sizin  için peynirlere not verdi

İSVİÇRE PEYNİRİ

120 kalori, 9 gr. yağ, 290 mg. kalsiyum
Protein ve mineral açısından zengin. 30 gramında, günlük olarak alınması tavsiye edilen kalsiyumun üçte birinden fazlası var. 
Sağlık değerlendirmesi: 6

BRİE
96 kalori, 8 gr. yağ,  162 mg. kalsiyum
Brie, yağlı peynirlerarasında gösterilse de içerdiği yağ kaşar peynirinden az. B1 vitamini açısından zengin. Çinko oranı da azımsanmayacak düzeyde.
Sağlık değerlendirmesi: 7

CAMEMBERT
89 kalori, 7 gr. yağ, 105 mg. kalsiyum
Sert peynirlere oranla, üçte bir oranında daha az yağ ve dörtte bir oranında daha az kalori mevcut. Folik asit açısından zengin.
Sağlık değerlendirmesi: 8

PARMESAN
136 kalori, 9.8 gr. yağ, 360 mg. kalsiyum
Kalsiyum deposudur. Makarna üzerine koyacağınız sadece bir çorba kaşığı parmesan, tavsiye edilen günlük kalsiyum miktarının yüzde 15'ini karşılar. Fazlaca tuzlu, ancak çinko oranı bir hayli yüksek. 
Sağlık değerlendirmesi: 6

SÜZME PEYNİR
29 kalori, 1.2 gr. yağ, 22 mg. kalsiyum
Gerçekten çok az yağ içeriyor ve kilo vermeye çalışanlar için de ideal. Ancak kalsiyum açısından zengin değil.
Sağlık değerlendirmesi: 10

KAŞAR
124 kalori, 10.3 gr. yağ, 216 mg. kalsiyum
En yağlı peynirlerden, ancak iyi bir kalsiyum ve çinko kaynağı.
Sağlık değerlendirmesi: 6

MOZARELLA
90 kalori, 7.5 gr. yağ, 155 mg. kalsiyum
Orta yağlı olmasına rağmen doymuş yağ oranı yüksek.
Sağlık değerlendirmesi: 8

RİCOTTA
56 kalori, 4.4 gr. yağ, 63 mg. kalsiyum
Nispeten daha az yağ ve tuz içeriyor. Kalsiyum açısından çok zengin değil.
Sağlık değerlendirmesi: 9

KEÇİ PEYNİRİ
59 kalori, 4.7 gr. yağ, 57 mg. kalsiyum
İnek peynirine oranla az kalorili. D vitamini açısından zengin. Ancak kalsiyum, ya da çinko açısından zengin olduğu söylenemez.
Sağlık değerlendirmesi: 9

BEYAZ PEYNİR
75 kalori, 6 gr. yağ, 108 mg. kalsiyum
Yarım yağlı kaşardan daha az kalori içeriyor. Kalsiyum oranı ne çok az ne de fazla.  Tuzlu ve D vitamini açısından zengin.
Sağlık değerlendirmesi: 7

Alırken, saklarken, yerken, bunları unutmayın!

Beyaz peynir çok fazla gözenekli ise alırken bir kez daha düşünün. Gözeneklerin fazlalığı, asitli süt kullanıldığını gösterir.

Beyaz peynir ambalajına fazla su salmışsa bu peynirin yeterince olgunlaşmadığını gösterir.

Tadıldığında çok fazla ekşilik veren beyaz peynirden kaçının. Ancak ekşi oranı çok az olan peynirde yoğurt kültürünün kullanılmış olabileceği aklınızda olsun.

Taze kaşar peyniri açık sarı renkte, homojen yapıda, süt kokulu, kolay dilimlenebilir ve az tuzlu olur.

Dil peyniri az tuzlu olmalı ve lif lif ayrılabilmelidir.

Peynir, ışıksız ortamda (buzdolabında, sebzelik gözünde) saklanmalıdır.

Peynir hemen tüketilmeyecekse, kendi ambalajında saklanmalıdır. Ambalajı açıldıktan sonra ise mutlaka saklama kabında veya ambalaj malzemelerine sararak korunmalıdır. Aksi takdirde peynir nemini kaybeder, aroması ve lezzeti azalır.

Beyaz peynir; ambalajı açıldıktan sonra, içme suyuna, yumurta yüzecek kadar tuz eklenerek hazırlanan sıvıda saklanabilir. Böylece peynirin olgunlaşma süreci de devam eder. 

Peynir dilimlere ayrılmadan saklanmalıdır, böylece dış ortamla teması en aza indirilebilir.

Kabuklu peynirler (eski kaşar gibi), kabuğu temizlenmeden saklanmalı, temizleme işlemi peyniri tüketmeden hemen önce yapılmalıdır. Krem peynirler mutlaka kendi ambalajının içinde ve kapağı kapalı olarak saklanmalıdır.

Kızartma peynirler tüketilmeden önce 4-5 saat suda bekletilerek tuzu alınmalıdır. 

Beyaz peynir dışındaki peynirler yıkanmaz, su ile temas peynirin lezzet ve aromasının kaybolmasına yol açar. 
Beyaz peynirleri keserken, bıçağı ıslatmak peynirin düzgün kesilmesine yardımcı olur.

YÖRESEL TATLAR

Kars gravyer peyniri

Peynir ve zeytin cenneti olan Türkiye'de, tam 23 çeşit yöresel-özgün peynir bulunuyor.
Türkiye Perakendeciler Federasyonu Dergisi'nde (PERDER) yer alan bilgilere göre, Türkiye'de en yaygın olan peynirlerin başında beyaz peynir ve kaşar peyniri geliyor.

İşte, bir dönem sadece üretildiği kentin sınırları içinde kalan, ancak şimdilerde farklı lezzetleriyle her tür tüketiciye ulaşabilen, özgün peynirlerimiz: Mihaliç (kelle) peyniri, keçi peyniri, Erzincan tulum (şakak) peyniri, İzmir tulum peyniri, Van otlu peyniri, lor, Urfa beyaz peyniri, dil peyniri, Çerkez peyniri, Abaza peynirleri, tel (civil) peyniri, çökelek, Yozgat çanak peyniri, külek peyniri, Hatay cara (testi) peyniri, örgü peyniri, golot peyniri, İstanbul çayır peyniri, Manisa çayır peyniri, Ordu torba peyniri, Giresun imansız peyniri, Kars gravyer peyniri ve Denizli yörük peyniri.

"Türkiye'deki insan mozaiği, peyniri de çeşitlendiriyor"

Özellikle peynir çeşitlerinin fazlalığıyla övünen Fransızlarla, bir rekabete girmemiş olsak da ülkemizde de hatırı sayılır bir peynir lezzeti var. Prof. Dr. Artun Ünsal, bu çeşitliliği bizzat yerinde tespit etmiş. Sadece şarküterilerde gördüğü peynir çeşitleriyle yetinmemiş, semt pazarlarına, oralardan da Anadolu'nun dört bir köşesine 'peynir' yolculuğuna çıkmış. 'Süt Uyuyunca' kitabıyla noktaladığı gezilerden izlenimleri de bir hayli ilginç. Zira peynir tüketim alışkanlıkları yöreden yöreye değişiyor. Kaşar peyniri, bizim bildiğimiz kaşar peynirinin ötesinde dil peyniri olabiliyor, örgü peyniri, hellim peyniri olabiliyor.

Ünsal. peynirdeki çeşitliliği ise insan mozaiğine bağlıyor. "Orta Asya'daki atalarından öğrendiği şekilde bir peyniri yapan köylüye karşılık, Balkanlar'dan, Trakya'dan ve daha birçok yerden gelenlerin peyniri tabii ki çok farklı olacak. Bu topraklarda var olan mozaiği düşünürseniz müthiş bir zenginlik gözünüze çarpar" diyor. Dünyada 8 peynir yapım çeşidi olduğunu Türkiye'de ise 7'sinin kullanıldığını söylüyor Artun Ünsal.

Kafkas Üniversitesi Kars Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi Asya Çetinkaya da Türkiye'nin peynir haritasını çıkarmış, 260 peynir çeşidi elde etmiş. Ancak, peynirlerin birçoğu yapım benzerliği gösterdiği için bunları eleyerek 193 peynir çeşidini içeren bir kitap ve harita oluşturmuş.

'Light' diye aşırıya kaçmayın siz yine de!

Piyasadaki pek çok markanın diyet peynirleri ile 'kibrit kutusu' sınırını aşıp aşmamak sizin kararınız artık. Hemen bütün peynir ürünlerinin "light"ları var marketlerde. Düşük kalorili, şekersiz, tuz oranı azaltılmış, yağsız, diabetik peynir ürünlerini bulmak zor değil. İşte birkaç örnek. Sütaş'ın light kaşar peyniri, kalori oranını sınırlamış. Pınar'ın Labne light sürülebilir krem peyniri, Pınar Labne'nin yüzde 50 daha az yağlı ve yüzde 30 daha az kalorili halidir. Yörsan'ın light teneke beyaz peyniri yine az kalorili olarak piyasada. Ülker'in mavi yeşil light kaşar peyniri de az yağlı az kalorisiyle diyet listelerine uygun.

Muzaffer Kuşhan'la Diyet Dergisi

1: Patates ve ekmek kilo aldırır: Aslında tam tersidir diyebiliriz. Nişasta içeren sebzeler ve ekmek (sadece kepek ekmeği), vücudunuzda beyinden kaslara kadar ihtiyacınız olan kaliteli karbonhidratı içerirler. Elbette ekmeğinizin üzerini tereyağı ile kaplar veya patatesi haşlanmış değil de kızartma olarak tercih ederseniz, kalorileri üçe dörde katlarsınız.

2: Yemekten önce bir bardak su içmek iştahı keser: Hem evet hem de hayır diyebiliriz. Su eğer yemekle birleştirildiyse, iştahı hafifletmekte yardımcı olur. Örnek olarak, çorba ve meyve suyunu gösterebiliriz. Yapılan bir araştırmada, bir grup kadına tavuk çorbası içirilirken, diğer gruba ise bir bardak su ve pirinçli tavuk yemeği yedirildi. Dr. Elizabeth Somer önderliğinde yapılan bu çalışmada, tavuk çorbası içen grup kendini daha doymuş hissederken, bunun yanında yüzde 27 daha az kalori almış oldu. Bu kuralın sadece bir istisnai durumu bulunuyor…Bazen açlık ve susuzluğu karıştırıyor olabilirsiniz. Kendinizi çok aç hissettiğiniz zamanlarda büyük bir bardak su için. Biraz bekledikten sonra hala açlık hissetmiyorsanız, vücudunuzun o an neye ihtiyacı olduğunu çözüp, gerekeni yapmışsınızdır.

3: Karides, istridye gibi su kabukluları, kolestrol açısından çok zengindir. Bir tarafta bu önermenin doğruluk payı vardır. Bir avuç karidesin, günlük kolestrolünüzün 3/1 fazlasına denk geldiği de doğrudur. Fakat ilginç olan bir durum var ! Karidesler doymuş yağ oranı açısından düşük değerlere sahiptir ve sağlıklı omega 3 yağ asitlerini bünyelerinde bulundururlar. Güney Kaliforniya Üniversitesi kapsamında yapılan çalışmada, karides ve diğer su kabuklularının her hafta 1 kez tüketilmesinin, kalp krizi riskini %59 azalttığı ortaya çıkıyor.

4: Ara sıra yenilen fast-food zararlı değildir. Aslında bu noktada 'ara sıra' teriminin sizin için ne ifade ettiği önemlidir. Eğer 'ara sıra' sizin için her Cuma akşamı demekse, bu önerme sizin için doğru olmaz. Eğer her birkaç ayda bir anlamına geliyorsa ve vücut ölçüleriniz sağlıklı değerlerdeyse, hatta bol sebze, badem, ve tam buğday tüketiyorsanız doğrudur. Ama çok azımız tamamen istediğimiz vücutlara sahibiz. Eğer canınız çekiyor ve fast-food yemek istiyorsanız, sonrasında 1-1.5 saat yürümeyi kesinlikle ihmal etmeyin.

5: Kadınlar menapoz sonrası doğal olarak kilo alırlar. Evet suçlanabilecek birçok şey var! Akneden tutun da pre-menstural sendromun dahilindeki hormon değişikliklerine kadar! Bu noktada, fiziksel egzersizlerin kesilmemesi gerekiyor. Eğer ki düzenli egzersize devam edilirse, birbirini takiben aynı sonuçları veren çalışmaların ışığında, kadınların menopoz sonrası kilo almamaları sağlanabiliyor. Tek sır egzersizde!

6: Gazlı içeceklerin diyetleri zarar vermez. İlk olarak size gerçek öneriyi verelim. Su, taze sıkılmış meyve suyu ve yeşil çaydan asla vazgeçmeyin. Bu içecekleri diyet gazlı içeceklerin yerine mümkün olduğunca fazla tüketin. Hem diyet hem de diyet olmayan gazlı içecekler, böbrek rahatsızlıkları ve kalp hastalıkları riskini artırır, bununla beraber diş minelerine zararlı asitleri barındırırlar.

Oturarak çalışan bayanlar için hazırlanmış diyet